.

Sağlık Taraması Check-up Para Tuzağı Mı?...

Sağlık Taraması Check-up Para Tuzağı mı?

Sağlık Taraması Check-up Para Tuzağı Mı?...



Check-up, son elli yılda özellikle Amerika’da başlayıp tüm dünyaya yayılan ve bilimsel olarak yapıldığı takdirde sonuçları çok değerli olan bir sağlık taramasıdır.

Bu taramalar genellikle özel sağlık kuruluşlarında yapılmaktadırlar. Ancak, son zamanlarda sağlık sistemimizde değişikliklerden istifade etmek isteyen bazı kuruluşlar bu sistemi suiistimal edebilmektedir.

Örneğin, pazarlama konusunda eğitilerek uzmanlaşmış elemanlar, kişileri cep telefonundan veya evinden arayarak ücretsiz sağlık taraması yapılabileceğini söylemektedirler.

Tarama yapıldığında da sizlere bir bahane yaratıp girişimsel bir tıbbi müdahaleye yönlendirebilmektedirler.

Hele hele bazı tanıtımlarda da gördüğüme göre, pek çok tuhaf tarama çeşitleri sizlere sunulmaktadır.

Neredeyse, sağ ayak başparmağının genel check-up taraması bile yapılabilecektir.

Konu bu şekilde suiistimal edildiğinde, sağlık taraması sadece sinir bozucu bir para tuzağından öteye geçemeyecektir.

Öte yandan nadiren de olsa, bazı sağlık kuruluşlarındaki güya yetkili ama sağlık konusunda zır cahil kişiler bu tür programları acil check-up (her ne demekse..) diyerek gelen vatandaşı amiyane olarak “keriz silkeleme” şeklinde görmektedirler.

Genel sağlık taraması bilimsel veriler çerçevesinde yapıldığında gerçekten de kişinin o andaki sağlık durumu hakkında ve gelişebilecek bir hastalık durumunu haberdar edebilir.

Unutmayalım ki, sağlık kontrolleri hastalıkların gelişmesini azaltabilmek ve ömrünü uzatmak için tasarlanmıştır.

Örneğin hipertansiyon veya diyabet gibi kalp damar hastalıklarının risk faktörlerini erken yakalayarak önleyici tedavi ile hastalığın gelişmesini en alt düzeye indirir.

Veya bazı testler ile rahim ağzı kanseri, meme kanseri gibi ölümcül hastalıkları çok önceden fark ederek tedavilerini yapabiliriz.

Öte yandan bu tür taramalarda “overdiagnosis”, girişimsel izlem testleri veya yanlış pozitif test dediğimiz aşırılıklardan da uzak durmamız gerekir.

İşte burada taramanın yapıldığı kuruluşun saygınlığı, ciddiyeti ile sonuçları değerlendirecek olan hekimin bilgi, deneyim, etik değerleri ve hastasına olan saygısı ön plâna çıkar.

Erişkin kişinin yaşına ve cinsiyetine uygun bir genel tarama programı seçilir ve araştırmalar başlar.

Bu tür taramanın da belli süreleri vardır. Öyle, her altı ayda bir yapılacak bir işlem değildir.

Belli koşullar çerçevesinde en az senede bir kez yapılmalıdır ama benim deneyimlerime göre kırk yaşından sonra bilimsel ve etik sınırlar içerisinde, iki yılda bir kez yaptırılmasının hem genel sağlık, hem ekonomik, hem de psikolojik yönden yararları olacaktır.

Daha önce İngiltere ve Danimarka gibi ülkelerde bu tür sağlık taramaları belli programlar çerçevesinde devlet tarafından yapılıyordu.

Ancak bu programların oldukça pahalı olması nedeniyle bu uygulamalardan vazgeçilip check-up taramaları özel sağlık kuruluşlarınca yapılmaktadır.

Ülkemizde de sağlıkta dönüşüm çerçevesinde böyle sağlık taramaları yapılamamasına rağmen, yakında uygulamasına geçilecek olan bir yazılım programı ile hastalıklar belli kodlar ile belirlenerek gerekli istatistik çalışmalar daha kolay yapılabilecek olup bölgesel risk haritaları daha güvenli olacaktır.

Uz. Dr. Yavuz Eryılmaz
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.