.

E-reçeye Hekimler Karşı...

E-reçeye hekimler karşı

E-reçeye Hekimler Karşı...



Zorunlu döneme ilişkin ilk izlenimler, uygulamada karşılaşılan zorluklar, sağlanan avantajlar ve ilgili meslek gruplarının görüşlerinde sürece dair dikkat çeken noktalarla e-reçetenin ilk haftası.


1 Ocak’ da başlaması gerekirken altyapı sorunları sebebiyle 15 Ocak tarihine ertelenen zorunlu elektronik reçete uygulamasında bir hafta geride kaldı.

E-reçete, sağlık hizmeti alan vatandaşları, sağlık personelini ve sağlık hizmet harcamalarını takip edebilmek için geliştirilen bir kontrol sistemi olma iddiası ile hayatımıza girmişti.

ECZACILAR ILIMLI
Eczacılar şu an için uygulamaya en ılımlı yaklaşan kesim olarak görünmekte. Konu ile ilgili ziyaret ettiğimiz eczanelerde zorunlu uygulamanın ilk haftasında genel itibariyle e-reçete olarak yazılması mecburi olan ve olmayan reçete türlerinin yorumlanması, ilaçların tanımlanması ve şifre girişleri konusunda sorunlar yaşandığını öğrendik. MEDULA sisteminin hata vermemesi her ne kadar kamuoyunda sistemin sorunsuz işlediği izlenimini uyandırsa da, eczacılar yukarıda bahsedilen sorunların kısa sürede çözülmemesi halinde birikerek içinde çıkılmaz bir sorun yumağı haline geleceğini söylüyor.

Türk Eczacılar Birliği (TEB), e-reçete uygulaması ile ilgili aldıkları geri bildirimlerle uygulamada ortaya çıkan sorunların ve ilgililerin tereddüde düştüğü hususların belirlenerek; çözüm için SGK yetkilileri ile görüşüldüğünü açıkladı.

Eczacılar açısından sistemi sekteye uğratan sorunlar şöyle;
Bir kısmı sınırlı sayıda belirtilmiş olsa da hala e-reçete şeklinde girişi yapılmayan hangi reçetelerin kurum tarafından karşılanacağı tam olarak belli değil.

Sistemde tanımlı olan ilaçların tedarik edilebilirliği sorgulanmamış. Piyasada bulunmayan ilaçlar sistemde tanımlı olduğundan hekim bu ilacı yazabiliyor fakat hasta eczaneye geldiğinde ilaca ulaşamıyor.

Hastalara verilen şifrelerin okunmasında sorun yaşanabiliyor.

Yeşil veya kırmızı reçetelerde bu reçetelerle verilmesi gerekenler yanında normal reçete ile alınabilen ilaçlar yazıldığında; yeşil veya kırmızı reçeteli ilacın verilmeyerek yanındaki diğer ilaçların verilmesi istendiğinde sistem girişe izin vermiyor.

Manuel olarak yazılması gereken majistral ilaç reçetelerinde majistral ilaçla birlikte e-reçete ile yazılması gereken ilaçların bulunması durumunda bu reçetelerin nasıl karşılanacağı hususunda tereddüt var.

Mevzuat “Sistemlerin çalışmaması nedeniyle e-reçete yerine manuel reçete düzenlenebileceğini” belirtiyor. Buna göre eczaneler, hekimin el yazısı ile yazılmış veya bu ibareyi içeren kaşenin basılarak imzalanmış olmasına dikkat ederek manuel reçeteleri karşılayabilecekler. Bu gibi reçetelerin kaydı sırasında sistemin eczacıyı uyaracağı belirtiliyor. Bu ne tipte bir uyarı, sistemin bu durumda aksaması mümkün olabilir mi, sistemin çalışıp çalışmadığı nasıl denetlenecek.

Manuel reçete giriş ekranı hangi şartlarda kullanılacak.

İSTİSNALAR YİNE KAFA KARIŞTIRIYOR
İyi planlanmış ve uygulanabilirliği uzun tecrübeler sonucu belirlenmiş sistemlerde esas olan birbirine uyumlu kurallar bütününün oluşturulmasıdır. Bunun yanında kuralların özüne aykırı olmamak ve hiç kimseye üstünlük sağlamamak kaydıyla çok gerekli olması durumunda bazı kişi veya kurumlar için istisnalar belirlenebilir.

Bizde ise yeni sistemler gereken şekilde tecrübe edilmeden aksaklıkları görülmeden, hukuki çerçevesi ve esasları belirlenmeden uygulanmaya başladığı; temelden önce duvarlar yapılmaya çalışıldığı için kabataslak bir kural belirlenmekte ve altına istisnalar sıralanmaktadır. Uygulama sırasında karşılaşılan her durum ve sorun için de mevzuata sürekli bir istisna eklenmektedir. Nihayetinde herhangi bir konu ile ilgili yasal düzenleme; istisnalardan oluşan bir kurallar bütününe dönüşmekte, genel ve kapsayıcı olması gereken kural ise sadece belli bir kesime uygulanır hale gelmektedir.
 
SGK tarafından hangi reçetelerin e-reçete olarak karşılanacağı konusunda yapılan açıklamadaki istisnalar da akıl karıştırır cinsten:

1- Reçete tarihi 15.01.2013 ve sonrası olan e-reçeteler eczaneler tarafından manuel giriş yapılarak karşılanamayacaktır. Üzerinde e-reçete numarası bulunan manuel reçeteler ise yalnızca e-reçete olarak karşılanacaktır.

2- 15.01.2013 tarihi itibariyle SGK Kurumsal Hekim Şifresi’ni almamış hekimlerin (Aile hekimliği hariç Sağlık Bakanlığı 1.Basamak Sağlık Tesislerinde, KİT-Belediye- Bakanlık 1. Basamak Sağlık Tesislerinde, Özel 1.Basamak Sağlık Tesislerinde, İşyeri Hekimliklerinde, Kurum Hekimliklerinde, Üniversite 1. Basamak Sağlık Tesislerinde, Türk silahlı Kuvvetleri 1.2.3. basamak tesislerinde görev yapan hekimler hariç) manuel reçeteleri (5. Maddede belirtilen istisnai durumlar hariç) eczanelerden karşılanmayacaktır.

3- 15.01.2013 tarihi itibariyle (5. Maddede belirtilen istisnai durumlar hariç) manuel reçeteler karşılanmayacaktır.

4- E-reçetenin manuel çıktısı hekim tarafından hastaya verilmeye devam edecektir. (Kağıt israfı önlenecekti, eşdeğer ilaç uygulaması daha etkili yürütülecekti.)

5- Manuel reçete yazılacak istisnalar;
a) Kamu idareleri bünyesindeki kurum hekimliklerinde, işyeri hekimliklerinde, verem savaş dispanserlerinde, ana-çocuk sağlığı ve aile planlaması merkezlerinde, sağlık merkezi ve toplum sağlığı merkezlerinde, 112 acil sağlık hizmeti birimlerinde, üniversitelerin mediko-sosyal birimlerinde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin 1., 2., ve 3. basamak sağlık hizmet sunucularında düzenlenen reçeteler,
b) Majistral ilaç içeren reçeteler,
c) Kişiye özel yurt dışından getirtilen ilaçları içeren reçeteler
d) Yabancı ülkelerle yapılan "Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri" kapsamında Kurum tarafından sağlık hizmeti verilen kişilere düzenlenen reçeteler,
e) Sağlık Uygulama Talimatının 3.1.3. maddesinin 2. fıkrasının b maddesinde tanımlanan ve MEDULA hastane sisteminden provizyon alınamamasına rağmen sağlık hizmeti sunulması durumunda düzenlenen reçeteler,
f) Acil hal kapsamında düzenlenen reçeteler,
g) Aile hekimlerinin "gezici sağlık hizmeti" kapsamında düzenledikleri reçeteler,
h) Evde bakım hizmeti kapsamında düzenlenen reçeteler,
i) MEDULA sisteminin ve/veya sağlık hizmet sunucusuna ait sistemin çalışmaması nedeniyle e-reçetenin düzenlenememesi halinde manuel olarak düzenlenen, üzerinde e-reçete olarak düzenlenememesine ilişkin "Sistemlerin çalışmaması nedeniyle e-reçete düzenlenememiştir" ibaresi kaşe ya da el yazısı şeklinde bulunan ve bu ibarenin reçeteyi düzenleyen hekim tarafından onaylandığı reçeteler, (3. Maddede belirtilen diğer durumlarda düzenlenen manuel reçetelerde bu ibare aranmayacaktır).

“ECZACI İÇİN KOLAYLIK”
Konu ile ilgili görüşlerinizi aldığımız TEB Başkanı Eczacı Erdoğan Çolak, e-reçetenin gelmesi ile reçete oluşturulurken yapılan maddi hataların azaldığını ve reçete ile ilgili bazı bürokratik zorlukların eczacılar açısından büyük oranda çözüldüğünü kaydetti.

Ecz. Erdoğan Çolak; eczacıların şu an karşılaştığı sorunların piyasada bulunmayan ilaçların elektronik ortamda yazılması ve Sağlık Uygulama Tebliği’nde özel olarak istenen bazı ibarelerin elektronik reçetelerde eksik olarak gelmesi olduğunu belirtti. Çolak; “Türk Eczacıları Birliği olarak, reçetelerin elektronik ortamda yazılmasını destekliyoruz. Biz, elektronik reçetenin eczacının hayatında çok önemli kolaylıklar sağlayacağını düşünüyoruz. Elektronik reçeteyle birlikte eczacıların iş yükünde ciddi oranda azalma meydana gelecek. Aynı zamanda hekimlerin iş yükü de azalacak. Biz bunu, bütün paydaşların ortak menfaatine olan bir iş olarak görüyoruz.” dedi.

Eczacılar Birliği’nden yapılan açıklamada e-reçete sisteminin sorunsuz işletildiği zaman vatandaşın kaliteli sağlık hizmetine kavuşmuş olacağı, elektronik reçete ve İlaç Takip Sistemi’nin beraber kullanılmasıyla miyadı geçmiş ilaçların yazılmayacağı ve piyasadan çekilmesi gereken ürünlerin bu şekilde hastanın erişimine kapatılacağı ayrıntıları dikkat çekiyor.

HEKİMLER İÇİN BU ŞARTLARLA “KABUL EDİLEMEZ”
Hekimler e-reçeteye eczacıların tam karşısından bakıyor. Hekimlerin e-reçete ve e-reçetenin dahil olduğu sisteme ilişkin kaygıları bir kağıt reçetedeki ilaç isminin okunmaması ya da bir protokol numarasının yanlış yazılması gibi kolaylıkla düzeltilebilen sorunların çok ötesinde.

Reçetenin elektronik ortamda girilmesinin teknik altyapının tamamlanamaması nedeniyle kolayca yapılamaması veya sistemdeki ilaç tanımlamalarının düzgün olmaması dışında hekimlerin meslek etikleri kapsamında hasta hakları, özel hayatın gizliliği, tıbbi verilen korunması konusunda ciddi kaygıları var.

İlgili uluslararası sözleşmeye göre iç hukukta uygun güvenceler sağlanmadıkça, kişisel nitelikteki verilerle sağlık veya cinsel yaşamla ilgili kişisel nitelikteki veriler ve ceza mahkumiyetleri otomatik bilgi işlemine tabi tutulamaz.


THE LİRA 
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.